Devotional Hyms - Vishnu

।।શ્રીઃ।।

સ્તોષ્યે ભક્ત્યા વિષ્ણુમનાદિં જગદાદિં

યસ્મિન્નેતત્સંસૃતિચક્ત્રં ભ્રમતીત્થમ્।

યસ્મિન્દૃષ્ટે નશ્યતિ તત્સંસૃતિચક્રં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।1।।

યસ્યૈકાંશાદિત્થમશેષં જગદેત-

ત્પ્રાદુર્ભૂતં યેન પિનદ્ધં પુનરિત્થમ્।

યેન વ્યાપ્તં યેન વિબુદ્ધં સુખદુઃખૈ-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।2।।

સર્વજ્ઞો યો યશ્ચ હિ સર્વઃ સકલો યો

યશ્ચાનન્દોનન્તગુણો યો ગુણધામા।

યશ્ચાવ્યક્તો વ્યસ્તસમસ્તઃ સદસદ્ય-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।3।।

યસ્માદન્યન્નાસ્ત્યપિ નૈવં પરમાર્થં

દૃશ્યાદન્યો નિર્વિષયજ્ઞાનમયત્વાત્।

જ્ઞાતૃજ્ઞાનજ્ઞેયવિહીનોપિ સદા જ્ઞ-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।4।।

આચાર્યેભ્યો લબ્ધસુસૂક્ષ્માચ્યુતતત્ત્વા

વૈરાગ્યેણાભ્યાસબલાઞ્ચૈવ દ્રઢિમ્ના।

ભક્ત્યૈકાગ્ર્યધ્યાનપરા યં વિદુરીશં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।5।।

પ્રાણાનાયમ્યોમિતિ ચિત્તં હૃદિ રુધ્વા

નાન્યત્સ્મૃત્વા તત્પુનરત્રૈવ વિલાપ્ય।

ક્ષીણે ચિત્તે ભાદૃશિરસ્મીતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।6।।

યં બ્રહ્માખ્યં દેવમનન્યં પરિપૂર્ણં

હૃત્સ્થં ભક્તૈર્લભ્યમજં સૂક્ષ્મમતર્ક્યમ્।

ધ્યાત્વાત્મસ્થં બ્રહ્મવિદો યં વિદુરીશં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।7।।

માત્રાતીતં સ્વાત્મવિકાસાત્મવિબોધં

જ્ઞેયાતીતં જ્ઞાનમયં હૃદ્યુપલભ્ય।

ભાવગ્રાહ્યાનન્દમનન્યં ચ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।8।।

યદ્યદ્વેદ્યં વસ્તુસતત્ત્વં વિષયાખ્યં

તત્તદ્બ્રહ્મૈવેતિ વિદિત્વા તદહં ચ।

ધ્યાયન્ત્યેવં યં સનકાદ્યા મુનયોજં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।9।।

યદ્યદ્વેદ્યં તત્તદહં નેતિ વિહાય

સ્વાત્મજ્યોતિર્જ્ઞાનમાનન્દમવાપ્ય।

તસ્મિન્નસ્મીત્યાત્મવિદો યં વિદુરીશં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।10।।

હિત્વાહિત્વા દૃશ્યમશેષં સવિકલ્પં

મત્વા શિષ્ટં ભાદૃશિમાત્રં ગગનાભમ્।

ત્યક્ત્વા દેહં યં પ્રવિશન્ત્યચ્યુતભક્તા-
સ્તં સંસારધ્વાન્તિવિનાશં હરિમી઼ડે।।11।।

સર્વત્રાસ્તે સર્વશરીરી ન ચ સર્વઃ

સર્વં વેત્ત્યેવેહ ન યં વેત્તિ ચ સર્વઃ।

સર્વત્રાન્તર્યામિતયેત્થં યમયન્ય-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।12।।

સર્વં દૃષ્ટ્વા સ્વાત્મનિ યુક્ત્યા જગદેત-

દ્દૃષ્ટ્વાત્માનં ચૈવમજં સર્વજનેષુ।

સર્વાત્મૈકોસ્મીતિ વિદુર્યં જનહૃત્સ્થં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।13।।

સર્વત્રૈકઃ પશ્યતિ જિઘ્રત્યથ ભુઙ્ક્તે

સ્પ્રષ્ટા શ્રોતા બુધ્યતિ ચેત્યાહુરિમં યમ્।

સાક્ષી ચાસ્તે કર્તુષુ પશ્યન્નિતિ ચાન્યે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।14।।

પશ્યઞ્શ્રૃણ્વન્નત્ર વિજાનન્રસયન્સં-

જિઘ્રદ્બિભ્રદ્દેહમિમં જીવતયેત્થમ્।

ઇત્યાત્માનં યં વિદુરીશં વિષયજ્ઞં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।15।।

જાગ્રદ્દૃષ્ટ્વા સ્થૂલપદાર્થાનથ માયાં

દૃષ્ટ્વા સ્વપ્નેથાપિ સુષુપ્તૌ સુખનિદ્રામ્।

ઇત્યાત્માનં વીક્ષ્ય મુદાસ્તે ચ તુરીયે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।16।।

પશ્યઞ્શુદ્ધોપ્યક્ષર એકો ગુણભેદો-

ન્નાનાકારાન્સ્ફાટિકવદ્ભાતિ વિચિત્રઃ।

ભિન્નશ્છિન્નશ્ચાયમજઃ કર્મફલૈર્ય-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।17।।

બ્રહ્મા વિષ્ણૂ રૂદ્રહુતાશૌ રવિચન્દ્રા-

વિન્દ્રો વાયુર્યજ્ઞ ઇતીત્થં પરિકલ્પ્ય।

એકં સન્તં યં બહુધાહુર્મતિભેદા-
ત્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।18।।

સત્યં જ્ઞાનં શુદ્ધમનન્તં વ્યતિરિક્તં

શાન્તં ગૂઢં નિષ્કલમાનન્દમનન્યમ્।

ઇત્યાહાદૌ યં વરુણોસૌ ભૃગવેજં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।19।।

કોશાનેતાન્પઞ્ચ રસાદીનતિહાય

બ્રહ્માસ્મીતિ સ્વાત્મનિ નિશ્ચિત્ય દૃશિસ્થમ્।

પિત્રા શિષ્ટો વેદ ભૃગુર્યં યજુરન્તે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।20।।

યેનાવિષ્ટો યસ્ય ચ શક્ત્યા યદધીનઃ

ક્ષેત્રજ્ઞોયં કારયિતા જન્તુષુ કર્તુઃ।

કર્તા ભોક્ત્તાત્માત્ર હિ યચ્છક્ત્યધિરૂઢ-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।21।।

સૃષ્ટ્વા સર્વં સ્વાત્મતયૈવેત્થમતર્ક્યં

વ્યાપ્યાથાન્તઃ કૃત્સ્નમિદં સૃષ્ટમશેષમ્।

સઞ્ચ ત્યઞ્ચાભૂત્પરમાત્મા સ ય એક-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।22।।

વેદાન્તૈશ્ચાધ્યાત્મિકશાસ્ત્રૈશ્ચ પુરાણૈઃ

શાસ્ત્રૈશ્ચાન્યૈઃ સાત્ત્વતતન્ત્રૈશ્ચ યમીશમ્।

દૃષ્ટ્વાથાન્તશ્ચેતસિ બુદ્ધ્વા વિવિશુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાસં હરિમીડે।।23।।

શ્રદ્ધાભક્તિધ્યાનશમાદ્યૈર્યતમાનૈ-

ર્જ્ઞાતું શક્યો દેવ ઇહૈવાશુ ય ઈશઃ।

દુર્વિજ્ઞેયો જન્મશતૈશ્ચાપિ વિના તૈ-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।24।।

યસ્યાતર્ક્યં સ્વાત્મવિભૂતેઃ પરમાર્થં

સર્વં ખલ્વિત્યત્ર નિરુક્તં શ્રુતિવિદ્ભિઃ।

તજ્જાતિત્વાદબ્ધિતરઙ્ગાભમભિન્નં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।25।।

દૃષ્ટ્વા ગીતાસ્વક્ષરતત્ત્વં વિધિનાજં

ભક્ત્યા ગુર્વ્યા લભ્ય હૃદિસ્થં દૃશિમાત્રમ્।

ધ્યાત્વા તસ્મિન્નસ્મ્યહમિત્યત્ર વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।26।।

ક્ષેત્રજ્ઞત્વં પ્રાપ્ય વિભુઃ પઞ્ચમુખૈર્યો

ભુઙ્ક્તેજસ્રં ભોગ્યપદાર્થાન્પ્રકૃતિસ્થઃ।

ક્ષેત્રે ક્ષેત્રેપ્સ્વિન્દુવદેકો બહુધાસ્તે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।27।।

યુક્ત્યાલોડ્ય વ્યાસવચાંસ્યત્ર હિ લભ્યઃ

ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞાન્તરવિદ્ભિઃ પુરુષાખ્યઃ।

યોહં સોસૌ સોસ્મ્યહમેવેતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।28।।

એકીકૃત્યાનેકશરીરસ્થમિમં જ્ઞં

યં વિજ્ઞાયેહૈવ સ એવાશુ ભવન્તિ।

યસ્મલ્ઁલીના નેહ પુનર્જન્મ લભન્તે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।29।।

દ્વન્દ્વૈકત્વં યઞ્ચ મધુબ્રાહ્મણવાક્યૈઃ

કૃત્વા શક્રોપાસનમાસાદ્ય વિભૂત્યા।

યોસ્રૌ સોહં સોસ્મ્યહમેવેતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।30।।

યોયં દેહે ચેષ્ટયિતાન્તઃકરણસ્થઃ

સૂર્યે ચાસૌ તાપયિતા સોસ્મ્યહમેવ।

ઇત્યાત્મૈક્યોપાસનયા યં વિદુરીશં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।31।।

વિજ્ઞાનાંશો યસ્ય સતઃ શક્ત્યધિરૂઢો

બુદ્ધિર્બુધ્યત્યત્ર બહિર્બોધ્યપદાર્થાન્।

નૈવાન્તઃસ્થં બુધ્યતિ યં બોધયિતારં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।32।।

કોયં દેહે દેવ ઇતીત્થં સુવિચાર્ય

જ્ઞાતા શ્રોતા મન્તયિતા ચૈષ હિ દેવઃ।

ઇત્યાલોચ્ય જ્ઞાશં ઇહાસ્મીતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।33।।

કો હ્યેવાન્યાદાત્મનિ ન સ્યાદયમેષ

હ્યેવાનન્દઃ પ્રાણિતિ ચાપાનિતિ ચેતિ।

ઇત્યસ્તિત્વં વક્ત્યુપપત્ત્યા શ્રુતિરેષા
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।34।।

પ્રાણો વાહં વાક્છ્રવણાદીનિ મનો વા

બુદ્ધિર્વાહં વ્યસ્ત ઉતાહોપિ સમસ્તઃ।

ઇત્યાલોચ્ય જ્ઞપ્તિરિહાસ્મીતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।35।।

નાહં પ્રાણો નૈવ શરીરં ન મનોહં

નાહં બુદ્ધિર્નાહમહંકારધિયૌ ચ।

યોત્ર જ્ઞાંશઃ સોસ્મ્યહમેવેતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।36।।

સત્તામાત્રં કેવલવિજ્ઞાનમજં સ-

ત્સૂક્ષ્મં નિત્યં તત્ત્વમસીત્યાત્મસુતાય।

સામ્નામન્તે પ્રાહ પિતા યં વિભુમાદ્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।37।।

મૂર્તામૂર્તે પૂર્વમહોહ્યાથ સમાધૌ

દૃશ્યં સર્વં નેતિ ચ નેતીતિ વિહાય।

ચૈતન્યાંશે સ્વાત્મનિ સન્તં ચ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।38।।

ઓત પ્રોતં યત્ર ચ સર્વં ગગનાન્તં

યોસ્થૂલાનણ્વાદિષુ સિદ્ધોક્ષરસંજ્ઞઃ।

જ્ઞાતાતોન્યો નેત્યુપલભ્યો ન ચ વેદ્ય-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।39।।

તાવત્સર્વં સત્યમિવાભાતિ યદેત-

દ્યાવત્સોસ્મીત્યાત્મનિ યો જ્ઞો ન હિ દૃષ્ટઃ।

દૃષ્ટે યસ્મિન્સર્વમસત્યં ભવતીદં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।40।।

રાગામુક્તં લોહયુતં હેમ યથાગ્નૌ

યોગાષ્ટાઙ્ગૈરૂજ્જ્વલિતજ્ઞાનમયાગ્નૌ।

દગ્ધાત્માનં જ્ઞં પરિશિષ્ટં ચ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।41।।

યં વિજ્ઞાનજ્યોતિષમાદ્યં સુવિભાન્તં

હૃદ્યર્કેન્દ્વગ્ન્યોકસમીડ્યં તટિદાભમ્।

ભક્ત્યારાધ્યેહૈવ વિશન્ત્યાત્મનિ સન્તં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।42।।

પાયાદ્ભક્તં સ્વાત્મનિ સન્તં પુરુષં યો

ભક્ત્યા સ્તૌતીત્યાઙ્ગિરસં વિષ્ણુરિમં મામ્।

ઇત્યાત્માનં સ્વાત્મનિ સંહૃત્ય સદૈક-
સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે।।43।।


ઇતિ શ્રીમત્પરમહંસપરિવ્રાજકાચાર્યસ્ય શ્રીગોવિન્દભગ-

વત્પૂજ્યપાદશિષ્યસ્ય શ્રીમચ્છંકરભગવતઃ કૃતૌ

હરિસ્તુતિઃ સંપૂર્ણા।।