मन्त्रस्यास्य मुनिः प्रजापतिरथ च्छन्दश्च देव्यादिका

गायत्री गदिता जगत्सु परमात्माख्यस्तथा देवता।

अक्लीबैर्युगमध्यगध्रुवयुतैरङ्गानि कुर्यात्स्वरै
र्मन्त्री जातियुतैश्च सत्यरहितैर्वा व्याहृतीभिः क्रमात्।।18.3।।

दीक्षितो मनुमिमं शतलक्षं

संजपेत्प्रतिहुनेच्च दशांशम्।

पायसैर्घृतयुतैश्च तदन्ते
विप्रभूरुहभवाः समिधो वा।।18.5।।

अभ्यर्च्य वैष्णवमथो विधिनैव पीठ

मावाह्य तत्र सकलार्थकरं मुकुन्दम्।

अङ्गैः समूर्तियुगशक्तियुगैः सुरेन्द्र
वज्रादिकैर्यजतु मन्त्रिवरः क्रमेण।।18.7।।

चतुर्भुजाश्चक्रशङ्खगदापङ्कजधारिणः।
किरीटकेयूरिणश्च पीताम्बरधरा अपि।।18.9।।

आत्मान्तरात्मपरमज्ञानात्मानस्तु मूर्तयः।
निवृत्तिश्च प्रतिष्ठा च विद्या शान्तिश्च शक्तयः।।18.11।।

इत्थं मन्त्री तारममुं जापहुतार्चा

भेदैरङ्गीकृत्य च योगानपि युञ्ज्यात्।

यैः संलब्ध्वा चेह समग्रां श्रियमन्ते
शुद्धं विष्णोर्धाम परं प्राप्स्यति योगी।।18.13।।

योगाप्तिदूषणपरं त्वथ कामकोप

लोभप्रमोहमदमत्सरतेति षट्कम्।

वैरिं जयेत्सपदि योगविदेनमङ्गै
र्योगस्य धीरमतिरष्टभिरिष्टदैश्च।।18.15।।

सत्यमहिंसा समता

धृतिरस्तेयं क्षमार्जवं च तथा।

वैराग्यमिति यमः स्या
त्स्वाध्यायतपोऽर्चनाव्रतानि तथा।।18.17।।

रेचकपूरककुम्भक

भेदात्ित्रविधः प्रभञ्जनायामः।

मुञ्चेद्दक्षिणयानिल
मथानयेद्वामया च मध्यमया।।18.19।।

चित्तात्मैक्यधृतस्य

प्राणस्य स्थानसंहृतिः स्थानात्।

प्रत्याहारो ज्ञेय
श्चैतन्ययुतस्य सम्यगनिलस्य।।18.21।।

संस्थापयेच्च तत्रे

त्येवं ध्यानं वदन्ति तत्त्वविदः।

सत्तामात्रं नित्यं
शुद्धमपि निरञ्जनं च यत्प्रोक्तम्।।18.23।।

अथ वा शोषणदहन

प्लावनभेदेन शोधिते देहे।

पञ्चाशद्भिर्मात्रा
भेदैर्विधिवत्समायमेत्प्राणान्।।18.25।।

पूर्वमिडाया वदने

विचिन्तयेद्धूम्रमानिलं बीजम्।

तेनागतेन देहं
प्रशोषयेत्सान्तराधिकरचरणम्।।18.27।।

संपूरयेत्सुधामय

जलशीकरवर्षिणा तनुं सकलाम्।

निर्माय मानसेन च
परिपूर्णमनाश्चिरं भूयात्।।18.29।।

प्रसारितं वामकरं निजाङ्के

निधाय तस्योपरि दक्षिणं च।

ऋजुः प्रसन्नो विजितेन्द्रियः स
न्नाधारमत्यन्तसमं स्मरेत्स्वम्।।18.31।।

तन्मध्यगतं शुद्धं

शब्दब्रह्मातिसूक्ष्मतन्तुनिभम्।

तेजः स्मरेच्च तारा
त्मकमपि मूलं चराचरस्य सदा।।18.33।।

अस्य तु वेदादित्वा

त्सर्वमनूनां प्रयुज्यतेऽथादौ।

योनिश्च सर्वदेहे
भवति च स ब्रह्म सर्वसंवादे।।18.35।।

उच्चार्योच्चार्य च तं

क्रमान्नयेदुपरि षड्द्वयान्तान्तम्।

मनसा स्मृते यदास्मि
न्मनो लयं याति तावदभ्यस्येत्।।18.37।।

अपमृत्युरोगपापजि

दचिरेण सुसिद्धिदो नृणां योगः।

अथ वा मूलाधारो
त्थिता प्रभा बिसविभेदतन्तुनिभा।।18.39।।

अथ वा त्रिवलयबिन्दुग

धाम प्रणवेन संनयेदूर्ध्वम्।

पीतोर्णातन्तुनिभं
सौषुम्नेनैव वर्त्मना योगी।।18.41।।

अथ वादिबीजमौ पुन

रुमपि विषे तमपि संहरेद्बिन्दौ।

बिन्दुं नादे तमपि च
शक्तौ शक्तिं तथैव शान्ताख्ये।।18.43।।

स्वात्मनि संहृत्यैवं

करणेन्द्रियवर्गनिर्गमापेतः।

निर्लीनपुण्यपापो
निरुच्छ्वसन्ब्रह्मभूत एव स्यात्।।18.45।।

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्ती

तुरीयतदतीतकौ पुनस्तासु।

स्वैरिन्द्रियैर्यदात्मा
भुङ्क्ते भोगान्स जागरो भवति।।18.47।।

पश्यति परं यदात्मा

निस्तमसा तेजसा तुरीयं तत्।

आत्मपरमात्मपदयो
रभेदतो व्याप्नुयाद्यदा योगी।।18.49।।

ससुषुम्नाग्रकयोरपि

युञ्जीयाज्जाग्रदादिभिः पवनम्।

बीजोच्चारो जाग्र
द्बिन्दुः स्वप्नः सुषुप्तिरपि नादः।।18.51।।

नाभिर्हृदयं ग्रीवा

सलम्बिकाग्रं तथैव नासाग्रम्।

भ्रूमध्यललाटाग्रसु
षुम्नाग्रं द्वादशान्तमित्येवम्।।18.53।।

स्थानेष्वेष्वात्ममनः

समीरसंयोगकर्मणोऽभ्यासात्।

अचिरेणोत्क्रान्त्याद्या
भवन्ति संसिद्धयः प्रसिद्धतराः।।18.55।।

अवनिजलानलमारुत

विहायसां शक्तिभिश्च तद्बिम्बैः।

मारूप्यमात्मनश्च
प्रतिनीत्वा तत्तदाशु जयति सुधीः।।18.57।।

इति योगमार्गभेदैः

प्रतिदिनमारूढयोगयुक्तधियः।

सिद्धय उपलक्ष्यन्ते
मोक्षपुरीसंप्रवेशनद्वाराः।।18.59।।

त्रैकाल्यज्ञानोहौ

मनोज्ञता च्छन्दतो मरुद्रोधः।

नाडीसंक्रमणविधि
र्वाक्सिद्धिर्देहतश्च देहाप्तिः।।18.61।।

प्राप्तिः प्राकाम्यं चे

त्यष्टैश्वर्याणि योगयुक्तस्य।

अष्टैश्वर्यसमेतो

जीवन्मुक्तः प्रवक्ष्यते योगी।

योगानुभवमहामृत
रसपानानन्दनिर्भरः सततम्।।18.63।।